1998an antolatu ziren “55 proposamen 2005erako” jardunaldien ondoren Hirigintza-Batzordeak argitaratu zuen eskutitza da hau. Bitxia izan liteke ikustea auzokideek, politikoek eta teknikariek egindako proposamenetatik zenbat diren gauzatuak gaur egun, urruneko 2005 hura aspaldi iragana.

ALDE ZAHARREKO P.E.P.R.I-ren OINARRIZKO IKERKETARI EKARPENAK

Oro har, bat egiten dugu “55 proposamen 2005erako” dokumentuaren proposamen guztiekin, Alde Zaharreko arlo guztietako 140 pertsona (teknikariak, auzokideak, dendadunek, kultura-, hezkuntza- erlijio-elkarteak, eta abar) baino gehiagoren arteko adostasunaren isla diren neurrian. Uste dugu ezaugarri honek bereziki baliotsuak egiten dituela, nahiz agian hobetzeko modukoak izan.

Halere, joan den 1998ko abenduaren 17ko Alde Zaharreko Mahaiaren bilkuran Auzo Elkartetik ekarpen bat egiteko eskatu zitzaigunez, eta gainera aipatutako proposamenak PEPRI delakoaren Oinarrizko Ikerketa baino lehenagokoak izanik, hementxe aurkezten ditugu gure elkarteak eginiko zenbait proposamen, badirenei erantsi beharrekoak.

ADOSTASUNAREN BEHARRA

Lehenik eta behin, uste dugu beharrezkoa dela alderdi politiko guztien arteko Akordio bat, bai egun Udalean daudenen nola gaur egun ez daudenen artean, epe ertainerako zein luzerako (legealdi zenbait) ekite konpromiso bat lortzeko, PEPRItik edota bere ondorengotik hartutako irizpideak gidari izanda. Honek ahalbidetuko du aipatutako planaren proposamenak arrazoizko epe batean gauzatzen ahalko direla.

Modu berean, uste dugu PEPRIk auzoko alor guztien (auzokoak, dendadunak, ostalariak...) arteko ahalik eta adostasun handiena lortu beharko duela, buru eta hankarik gabeko plana izanen baita soilik arlo zenbaiten beharrak landuko dituena.

ALDE ZAHARREKO BAZTERRETAN JARDUNBIDEAK

Adostasun orokor bat daukagu, eta halaxe aurkeztu dugu, Alde Zaharreko bazterretan (harresiak, Descalzos, Dormitalería, Merced kaleak...) jardunbideak sustatzeko, hauek baitira behar gehien dituztenak. Uste dugulako kontu okerra izanen litzatekeela denbora aurrera joan ahala “erdialdeko Alde Zaharra, dendaz betea eta oinezkoendako” bat egotea eta beste bat “bazterreko Alde Zaharra, dendarik eta zerbitzurik gabea eta ibilgailuendako irekia”. Esan behar dugu hasieran mahai gaineratutako zenbait asmoak neurriz kanpokoak eta funsgabeak iruditzen zaizkigula, hala nola Descalzos karrikako zenbaki bikoitiak eraistea, konpondu baino arazoak areagotu eginen lituzkeelako. Eta kontraesankorra iruditzen zaigu bazterreko zonaldeei lehentasuna ematea berrurbanizatze plan zehatzarekin, honetan alde hori azkeneko tokian agertzen baita.

HEZKUNTZA ALORRA

Biztanle berriak erakarriz (bikote gazteak, batez ere) hobetu nahi duen auzo batean, ezinbestekoa iruditzen zaigu haurrendako eta gazteendako oinarrizko hezkuntza zerbitzuak egotea. Eta hau esan ahal izateko San Frantzisko Eskolaren adibidean oinarritzen gara, D ereduaren jartzearekin erabat berpiztu baitira eskola hauek azken urteetako egoeraren ondoren, zentro marjinal batean bihurtua zuena. Errealitate honek ez ditu bakarrik eskolak berpiztu, baizik eta ondoko toki askotxo ere.

Horregatik, behar-beharrezkoa iruditzen zaigu Alde zaharrean lehen hezkuntzako zentro publiko bat egotea, hala nola haurrendako hezkuntza (haurtzaindegi publikoa), eta DBH nahiz batxilergokoa. Eta halaber uste dugu ahalik eta epe motzenean zehaztu beharko litzatekeela non kokatuko diren aipatutako zentroak.

ZABORRONTZIAK

Ados gaude hiriko zein probintziako azpiegiturak baino Alde Zaharrekoak lehenetsi beha direla oinarrizko ikerketak esaten duenean, eta horregatik oso ongi iruditzen zaigu PEPRIK Kondestablearen Jauregiari ematen dion erabilera, “55 proposamen” delakoetan jada jasoa genuena. Aldiz, ez dut uste Liburutegi Nagusia kokatzeko Santo Domingoko baratzeak direnik toki egokia, interesgarriagoa jotzen dugulako lur-soro hori libre uztea, eraikuntzarik gabe edo lurrazpiko eraikuntzaren bat eginda.

Euskal Jai Frontoia zegoen eraikuntzari dagokionez, pentsatzen dugu hoberena litzatekeela azken urteotan praktikan duen erabilera sendotzea, legearen barnean onartuta, eta ahal neurrian gazteen bilgune eta kiroldegi bezala hobetuta, ezin baitugu ahaztu Alde zaharrean gazte asko biltzen direla eta auzoan alternatiba handirik ez dagoela, tabernak alde batera utzita.

TRAFIKOA ETA APARKALEKUAK

Ez dugu uste egokia dela lurrazpiko aparkalekuak egiten ahal diren edozein tokian egiteko baieztapenarekin. Gure iritziz, konponbidea ez da ahalik eta aparkaleku gehien egitea, honek ahalbidetzen duena auto pribatuen gehiegizko erabilera baita, urte eta leku askotan ikusi izan den bezala. Aitzitik, uste dugu ahaleginek hartutako azken neurrien ildotik jarraitu behar dutela (Z.E.L eta Z.E.R. eremuak), horrela autoen arrazoizko erabilera bideratzen baitute. Beraz, garraio publikoa indartzearen aldeko gara, eta bestelako garraio ez kutsakorren aldeko ere bai, auto pribatuaren gainetik. Hauek ez dira desagertuko, baina beharrak neurtu daitezke eta konponbide haztatuak eman. Horregatik uste dugu lurrazpiko aparkalekuak Alde Zaharreko mugetatik kanpo baina hurbil egitearekin aski litzatekeela. Ez dugu onesten Alde zaharraren barnean lurrazpiko aparkalekuak egitea, ezta bertakoendako ere, eta horretarako 1996ko otsailean egindako inkesta batean oinarritzen gara, honekin batera doakizuena. Orduan %56,4k erantzun zuen aparkalekuak Alde Zaharretik kanpo nahiago zituela eta %30k haren barnean nahi zituela. Gure jarrera ez da, beraz, teoria baten fruitu baizik eta uste dugula bertakoendako iritzia islatzen duela, inkesta hartan 904 auzokidek erantzun baitzuten.

Modu esperimentalean bada ere, oinezkoendako zenbait ibilbide proposatzen ditugu, bertako azpiegituren (eskola publikoak eta Osasun Etxea) arteko komunikazioa errazteko. Hau lortzeko dagoen peatonalizazioari oinezkoendako pasabide zenbait erantsi beharko litzaizkioke, espaloien mailan eta San Frantzisko Plazan, San Miguel, Eslava, Compañía kaleetan... Honek ahalbidetuko luke zera oso garrantzitsu bat, haurrak eta xaharrak haiek bakarrik eskolara edota Osasun-Etxera joateko aukera, arriskuak franko gutxiagotuta eta, gainera, trafikoarentzako inolako trabarik gabe, abiadura jaistearekin soilik posible izanen bailitzateke. Antzekoa izan zen Kontseiluaren Plazaren esperientzia eta positiboa izan zenez hark erakutsi zigun urrats ona izan daitekeela Alde Zaharra hobetzeko, bere biztanle guztiengan pentsatuz eta ez bakarrik gizon lanbidedun eta autodunengan, gehienetan hauek baitira hirietako diseinuaren helburua.

Iruñea, mila bederatziehun eta laurogeita hemeretziko urtarrilaren hamabian,
PEPRI ALDE ZAHARRA
1999ko ekaina